ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಹೇಳಿದ್ದೇ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿ

ಮತದಾರರ ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೊದಲು (High Court slams Election Commission) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಪೀಠ ಒತ್ತು

ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಮೂನೆ 8 ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಮೂನೆ 6 ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಸಮಾಧಾನ

SIR ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು; ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡದಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚನೆ

ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ ಕೇವಲ (High Court slams Election Commission) ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಗೋವಾ ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ.

ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪೀಠ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ,

ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಆರು ಮಂದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ (High Court slams Election Commission) ಅಧಿಕಾರಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ನಮೂನೆ 8 ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (EPIC) ವಿವರಗಳು ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜಾಲವಾಗಿರುವ ERONET ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು.

ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ EPIC ದಾಖಲೆ ಕಾಣಿಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ “ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ” ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವರ EPIC ವಿವರಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ನಮೂನೆ 8ರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನಮೂನೆ 6 ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಕೇವಲ

ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ನಮೂನೆ 8 ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ 6 ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು, ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರಂತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಮೂನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ನಮೂನೆ 6, 7 ಮತ್ತು 8ಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಥವೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಲು ಯಾವ ಕಾನೂನು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಮೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ನಮೂನೆ 8ರ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿವಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಕೇವಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಕಾಣಿಸದಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಹಾಯಕವಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಪೀಠ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕರಣವೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿವಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತದಾರರು ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಖರ ದಾಖಲೆ, ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಪಾಲನೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವಿಚಾರಣೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ SIR 2026ರ ಕರಡು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಸೇವೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ.