ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೆರವಿಗೆ ನಿಂತ (RBI plans to stop digital fraud) ಆರ್‌ಬಿಐ: 85% ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಘೋಷಣೆ

2027ರಿಂದ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿ; ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಗಡುವು.

ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ, ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಅಲರ್ಟ್ ಕಡ್ಡಾಯ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿಗಳ ಬಳಕೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ (RBI plans to stop digital fraud) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಕಲಿ ಕರೆಗಳು, ಫಿಶಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು (Phishing link) , ಯುಪಿಐ ವಂಚನೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಹತ್ವದ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಈ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟದ ಶೇ.85 ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ

ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ (Digital Banking) ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಜವಾದ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಗ್ರಾಹಕರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ (Electronic) ವಹಿವಾಟಿನ ಮೂಲಕ ₹50,000ವರೆಗೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವು ನಷ್ಟದ ಶೇ.85 ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000 ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಂಚಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ, ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಮೋಸದ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೆ, ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ನಿಯಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಲಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆ ದೂರುಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೂ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಗರಿಷ್ಠ 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಅಥವಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೂರು ದಾಖಲಾದ ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಿವಾದಿತ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ

ಸಮಾನವಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅಥವಾ ‘ಶ್ಯಾಡೋ ರಿವರ್ಸಲ್’ (Shadow Reversal) ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ (Smartphone) ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸದ (RBI plans to stop digital fraud) ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಆರ್‌ಬಿಐ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದೆ. ₹500ಕ್ಕಿಂತ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಹಿವಾಟಿಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಅಲರ್ಟ್ (SMS Alert) ಕಳುಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದ ಕೂಡಲೇ ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ಹಣಕಾಸು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿವೆ.

ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ವಂಚನೆ ನಡೆದ ಕೂಡಲೇ ಗ್ರಾಹಕರು ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆಗಳು, ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಒಟಿಪಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನಂಬಬಾರದು.

ಜಾಗೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ (Banking) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಹೊಸ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿವೆ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ : https://vijayatimes.com/vegetable-price-hike-karnataka/